Banner 1 - Achterliggende pagina's

Heup

Hip

Artrose van de heup

Elk gewricht in het menselijk lichaam wordt bekleed met kraakbeen. Kraakbeen zorgt voor een glad oppervlak dat de wrijving van de scharnieren in ons lichaam zo laag mogelijk houdt. Een dunne film gewrichtsvocht tussen het kraakbeen zorgt voor een wrijving tijdens beweging die zelfs lager is dan deze van ijs op ijs. Wanneer in het gewricht dit mechanisme van kraakbeen en gewrichtsvocht intact is, kent een gewricht nagenoeg geen slijtage.

Wanneer er echter een probleem optreedt met het kraakbeen of het gewrichtsvocht, kan een versnelde slijtage van het gewricht optreden. Deze slijtageprocessen worden verzameld onder de naam ‘artrose’.  Artrose kan dus verschillende oorzaken hebben.

De pijn die ontstaat bij het proces van artrose in de heup is het gevolg van het reactieproces van het lichaam. Er wordt meer gewrichtsvocht gevormd, hierdoor komt het gewrichtskapsel op spanning te staan. Spanning op het gewrichtskapsel wordt erg pijnlijk ervaren. Bij vergevorderde artrose is er geen kraakbeen meer in het gewricht, treedt bewegingsbeperking en stijfheid op. Dit is een erg pijnlijke en invaliderende toestand. In dit stadium is de artrose onherroepelijk.

Artritis van de heup

Onder de naam ‘artritis’ worden alle ontstekingsprocessen van gewrichten verzameld. Artritis kan ook voorkomen ter hoogte van de heup. Artritis kan vele verschillende oorzaken hebben: ‘posttraumatisch’ (na een ongeval waarbij de heup betrokken was), ‘reumatisch’ (ten gevolge van een lichamelijke ziekte zoals reuma), ‘infectieus’ (ten gevolge van een bacteriële groei in het gewricht) of ‘idiopatisch’ (men kent de oorzaak niet). Het gevolg is een ontstekingsproces ter hoogte van het gewrichtskapsel en dus hevige pijn. Steunen en bewegen doet de pijn nog toenemen. De pijnklachten zijn identiek als bij artrose doch de oorzaak en de behandeling ervan is anders.

Behandeling van artrose

Een uitgebreid klinisch onderzoek van de heup is noodzakelijk om de juiste oorzaak van de pijn te achterhalen. Bovendien kan een heupprobleem ook rugpijn en kniepijn veroorzaken en omgekeerd. Bij twijfel dienen enkele doelgerichte onderzoeken te gebeuren zoals radiografie, botscan, CT of MRI. Het is belangrijk voldoende tijd te nemen voor een correcte diagnose. Een foute diagnose heeft namelijk een foute behandeling tot gevolg en dus geen beterschap van de klachten en pijn!

Onze dienst maakt gebruik van de nieuwste technologieën en technieken om een definitieve behandeling met een heupprothese zo lang mogelijk uit te stellen. In de beginfase van artrose kan vaak gestart worden met kraakbeen ondersteunende medicatie of inspuitingen, zogenaamde ‘chondroprotectiva’, voor een meer gevorderde slijtage kan een chirurgische kraakbeenbehandeling via een open of sleutelgat techniek vaak soelaas bieden. Wanneer de pijn en het functieverlies ten gevolge van de artrose te ernstig zijn, zal een heupprothese geplaatst worden. Ook hier bent u zeker van de nieuwste technieken.

De heupprothese

Wanneer het moment gekomen is om te werken met een heupprothese, om welke reden en op welke leeftijd dan ook, zal u merken dat wij een zeer persoonlijke en patiëntgerichte aanpak hanteren. Het krijgen van een prothese is immers een grote operatie! We vinden het belangrijk dat u goed op de hoogte bent van wat er zal gebeuren, de voor- en nadelen, de risico’s van zo’n operatie, de verschillende prothesen die op de markt zijn en wat u kan verwachten nadien. Het internet biedt hierover veel informatie die niet steeds juist is. U krijgt de tijd uw vragen te stellen tijdens de consultatie, bovendien ligt er steeds een informatieve brochure voor u klaar.

In het ZNA Stuivenberg ziekenhuis wordt vaak gebruik gemaakt van de ‘anterieure toegangsweg’ voor het plaatsen van een heupprothese. Deze toegangsweg heeft het voordeel dat geen spieren dienen losgemaakt te worden zoals dat wel gebeurt bij de andere toegangswegen. Het losmaken van spieren zorgt voor een minder snelle recuperatie en revalidatie. Bij de ‘anterieure benadering’ wordt de heup geplaatst via een ‘intermusculaire’ weg, wat zo veel betekent als ‘tussen de spieren door’. Het valt daardoor onder de ‘MIS’ categorie: Minimal Invasive Surgery. Bovendien wordt er geen bezenuwing van de spieren geraakt en is het litteken kleiner dan de vaak grote operatielittekens die de oudere technieken veroorzaken.

De keuze van de prothese is afhankelijk van de patiënt, de leeftijd en de activiteitsgraad. Samen met u zal gezocht worden naar de perfecte combinatie. Vaak gebruiken we ceramische gewrichtsoppervlakken, gehard ceramiek is namelijk het meest slijtvaste en krasvrije materiaal op de huidige markt.

Samen met u trachten we uw ziekenhuisopname zo aangenaam en kort mogelijk te maken. De intensieve inspanningen van een toegewijd team van verpleging, kinesisten en ergotherapeuten werpen hun vruchten af. Bovendien beschikt het ziekenhuis over een uitgebouwde dienst fysische geneeskunde, ook zij zullen u met raad en daad bijstaan.

Hip Hip

‘Sportprothese’ of resurfacing

In feite bestaat een ‘sportprothese’ van de heup niet. Veel patiënten zijn in staat heel wat sportactiviteiten te verrichten, dit zowel met een zogenaamde ‘resurfacing’ prothese als met een gewone conventionele prothese. ‘Resurfacing’ betekent het wegnemen van een zo min mogelijke hoeveelheid bot ter hoogte van de heupkop en dit te vervangen door een metalen component. Ter hoogte van de pan van de heup is er geen verschil met de conventionele prothese.

Patiënten bij wie een ‘sportprothese’ werd geplaatst doen het vaak heel goed. Er is slechts 1 probleem met dit soort prothese: het contactoppervlak is metaal op metaal. Intussen weten we dat MOM (metal-on-metal) contactoppervlakte bij een beperkt aantal mensen een invasie van metaalpartikels (‘ionen’) in de omliggende weefsels heeft veroorzaakt. Zo’n metaalinvasie gaat soms gepaard met een destructie van de weke weefsels en het loskomen van de prothese. Enkele prothesen werden van de markt verwijderd, zoals in de pers verscheen.

In vele landen worden de metaal-op-metaal prothesen niet meer geplaatst, soms worden ze zelfs steevast verwijderd. Onze strategie is een jaarlijkse radiografische en klinische controle. Wanneer hierbij geen afwijkingen worden vastgesteld, is er geen probleem. Bij twijfel zal verder onderzoek nodig zijn. Enkel indien er zich een metaalreactie voordoet zal een revisie zich opdringen.

Resurfacing

Revisiechirurgie

Prothesechirurgie ter hoogte van de heup bestaat reeds vele jaren. Zoals bij alle prothesen treedt er slijtage op, een prothese is immers geen normaal gewricht met de herstelcapaciteiten van een normaal gewricht. De gemiddelde 10 jaars overleving van een heupprothese op 50 jarige leeftijd is 85%, op 75 jaar is deze meer dan 95%. Daarna is er een revisie vaak nodig. Dit komt omdat bij het gebruik van de prothese microscopische partikels ontstaan die op lange termijn een ontstekingsreactie teweeg brengen. Zo’n reactie kan uiteindelijk het loskomen van een prothese veroorzaken. Een losse prothese veroorzaakt pijn.

Er is heel wat ervaring op gebied van prothesechirurgie in het ZNA Stuivenberg ziekenhuis. Revisiechirurgie is dan ook niet meer weg te denken in ons ziekenhuis! Hoewel revisie chirurgie steeds gepaard gaat met meer risico’s dan primaire chirurgie, kan vaak een erg goed resultaat bekomen worden. Wij zijn dan ook trots op onze resultaten!

Revisiechirurgie

Bekkenchirurgie

Bekkenchirurgie is complexe chirurgie die weinig frequent voorkomt in België. Teneinde meer inzicht en praktische ervaring te krijgen in bekkenchirurgie en traumatologie volgde Dr. Jans een fellowship in het Tygerberg  Hospital en Groote Schuur Hospital in Zuid-Afrika. Het aantal bekken- en heupfracturen is erg hoog in deze ziekenhuizen. Deze buitenlandse ervaring vormt echter een sterke basis voor gevorderde heup en bekkenchirurgie, bekkentraumatologie en reconstructies bij revisiechirurgie.

Kijkoperatie van de heup: de arthroscopie

Jarenlang werd was de heup het kleine broertje van de knie als het op kleine chirurgie aankwam. Er werd vaak jarenlang afgewacht tot de tijd rijp was voor een heupprothese, liefst op oudere leeftijd. De blijvende vraag naar oplossingen op jongere leeftijd en de heupproblemen bij jonge sporters hebben de wetenschap echter een duwtje in de rug gegeven. We zijn in staat nu, net zoals in de knie, via kleine steekopeningen een kijkoperatie uit te voeren van de heup. Dit helpt ons vaak bij het stellen van diagnosen, ook vele ziekten van de heup kunnen tezelfdertijd ook behandeld worden.

De heup heeft, net zoals de schouder, een labrum. Dit is een meniscus-achtige structuur die vaak beschadigd wordt door intensieve sporten of slijtage en scheurtjes vertoont bij mensen met een lichte vormafwijking van de heup, het zogenaamde FAI: Femoro-Acetabulair-Impingement. Dit syndroom kan behandeld worden via een kijkoperatie.

Enerzijds kan er bij zo’n afwijking een aanpassing van de van de vorm van het bot gebeuren, anderzijds kunnen kleine scheurtjes en defecten in het heupgewricht zelf worden hersteld. Op die manier kan de ontwikkeling van artrose worden vertraagd en is er een verminderde noodzaak tot het plaatsen van heupprothesen.

Kijkoperatie

Avasculaire necrose van de heup

Net zoals dit voorkomt in de knie, de schouder of vele andere beenderen in het menselijk lichaam, kan er in de heup een ‘avasculaire necrose’ voorkomen. Dit is een moeilijke benaming voor wat niet meer is dan een slechte bloeddoorstroming in kop van het heup. De ernst hiervan kan erg verschillen. In ernstige gevallen kan een operatie nodig zijn om de doorbloeding beter te garanderen. Wanneer de heupkop inzakt omwille van een te grote zone van slechte doorbloeding zal een heupprothese de enige oplossing zijn.

Aangeboren afwijkingen van de heup

Aangeboren afwijkingen van de heup zijn een vrij frequente aandoening. Ernstige afwijkingen worden vaak onmiddellijk na de geboorte opgemerkt en kunnen vaak behandeld worden door middel van een brace of gips. Kleinere afwijkingen blijven echter vaak onopgemerkt en kunnen op latere leeftijd een ernstig functieverlies en pijn veroorzaken. Daarom is het raadzaam bij langdurige klachten niet te lang af te wachten. Een radiografische controle is snel gemaakt! We kunnen u vaak bijstaan met kleine tips en aanpassingen zodat u niet met pijnklachten moet blijven zitten.

Heuppijn bij sporters

Inspanningsgebonden pijnklachten zijn een nachtmerrie voor elke sporter! We hebben het allemaal wel gehad: een intensieve, goed gecoachte training achter de rug, maar toch steekt er zich enkele dagen voor de wedstrijd een pijnklacht de kop op. Soms zijn deze klachten van korte duur maar vaak ook neemt de ernst toe met het verder zetten van de sportieve activiteiten.

De pijn rondom de heup en het bekken kan van velerlei aard en oorsprong zijn. Overbelastingsletsels situeren zich vaak op de aanhechting van pezen op het bot, bijvoorbeeld van de hamstrings of de adductoren. Anderzijds kan een foute houding of slechte lichaamsbalans tijdens het sporten ook pijn veroorzaken aan de voorzijde van het bekken, in de lies of ter hoogte van het heupgewricht. Een professioneel onderzoek kan vaak veel oorzaken aan het licht stellen.

Gelukkig zijn vele van deze problemen ook te behandelen met een intensieve kinesitherapeutische behandeling: herstel van de balans door spierversterkende oefeningen, ontstekingswerende therapie ter hoogte van de pees- en spieraanhechtingen, houdingscorrecties etc. Wij trachten samen te werken met professionele kinesisten waarmee we goede resultaten boeken!